Begrippenlijst

Hieronder vindt u een lijst met veel voorkomende vaktermen en hun betekenis.

A

Aanmaning

Een aanmaning is een schriftelijke sommatie c.q. herinnering van de schuldeiser aan zijn schuldenaar (debiteur) om alsnog binnen een aangegeven termijn het verschuldigde bedrag te voldoen. Deze aanmaning kan zowel door de schuldeiser zelf worden gestuurd als door een ingeschakelde incasso-organisatie (incassobureau of gerechtsdeurwaarder).

Aanzegging

Een aanzegging is een gerechtelijke mededeling van de ene partij aan de andere door middel van een exploot. Voorbeelden zijn aanzegging ontruiming en aanzegging openbare verkoop van roerende zaken.

Algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden zijn standaardafspraken die tussen partijen kunnen gelden.

Ambtelijke handeling

Een ambtelijke handeling in de deurwaarderspraktijk omvat alle handelingen van de deurwaarder waarvan hij een akte opmaakt, bijvoorbeeld dagvaarding, beslag, constatering. In de wet wordt op verschillende plaatsen aangegeven tot het doen van welke handelingen de deurwaarder bevoegd is, met name in artikel 2 Gerechtsdeurwaarderswet.

Automatische incasso

Automatische afschrijving van het bankrekeningnummer door de schuldeiser of de ingeschakelde incasso-organisatie (incassobureau of gerechtsdeurwaarder). Dit is pas mogelijk nadat de schuldenaar daartoe toestemming heeft gegeven.

B

Bankbeslag

Bij een bankbeslag wordt door een gerechtsdeurwaarder namens een schuldeiser beslag gelegd op alle tegoeden bij de bank waar de debiteur bankiert.

Beschikking

Een beschikking is een uitspraak van de rechter in een procedure die is ingeleid door middel van een verzoekschrift (echtscheiding, alimentatie, bewind). Belangrijke uitzondering is dat op een verzoekschrift tot faillissement een vonnis wordt gewezen.

Beslag op inkomsten

Het ten uit voerleggen van een titel door het leggen van beslag onder een derde (derdenarrest) op de inkomsten van de schuldenaar waardoor de inkomsten niet meer aan de schuldenaar toekomen maar waardoor zij in de meeste gevallen rechtstreeks aan de deurwaarder worden betaald, die het eerst beslag heeft gelegd. Als er meer beslagen worden gelegd, verdeelt de eerste beslaglegger de gelden. Gelden worden naar rato van de vordering verdeeld. Voorbeelden van inkomsten: loon uit arbeid of een uitkering. Geen beslag is mogelijk op b.v. kinderbijslag of studiefinanciering, bovendien geldt een beslagvrije voet. Het beslag wordt gelegd door de deurwaarders die van deze ambtelijke handeling een akte opmaakt.

Beslag op onroerende zaken

Het beslag op onroerende zaken is een zogenaamd bureaubeslag. De deurwaarder legt dit beslag op zijn kantoor en laat een beslag daarna inschrijven bij het kadaster. Het beslag wordt binnen 3 dagen na inschrijving bij het kadaster, op straffe van nietigheid van het beslag, betekend aan de beslagene. Tevens wordt de hypotheekhouder nadat er beslag is gelegd ingelicht (binnen 4 dagen na de inschrijving, niet op straffe van nietigheid). De hypotheekhouder krijgt vervolgens een bepaalde termijn (wettelijk 14 dagen) waarin deze de executie kan overnemen. Wanneer het daadwerkelijk tot executie komt, zullen eerst de kosten van de gerechtsdeurwaarder en de notaris worden betaald; dan zal de hypotheekhouder betaald worden, en als er dan nog iets overblijft, zal dat ten behoeve komen van de schuldeiser.

Beslag op roerende zaken

Een beslag op roerende zaken omvat een beslag op alle roerende zaken die eigendom zijn van de geëxecuteerde of gedaagde. Sommige roerende zaken zijn uitgesloten van beslag.

Beslagvrije voet (BVV)

Niet het hele loon of uitkering is vatbaar voor beslag. Er geldt steeds een wettelijk vastgesteld vrij te laten bedrag. Dit bedrag komt de debiteur toe om in zijn levensonderhoud te voorzien. Alles wat boven de beslagvrije voet wordt verdiend, wordt ingehouden ten behoeve van de beslaglegger (schuldeiser).

Betalingsregeling

Een regeling waarbij een schuldenaar zich verbindt tot het betalen van het totaalverschuldigde in termijnen, de opdrachtgever verbindt zich tegelijkertijd om genoegen te nemen met betaling in termijnen mits de regeling stipt wordt nagekomen. Een betalingsregeling wordt altijd schriftelijk aan schuldenaar bevestigd.

Betekening

Een betekening is een gerechtelijke bekendmaking, van stukken en mededelingen aan de schuldenaar (debiteur), door een gerechtsdeurwaarder, die daarvan akte opmaakt. Een voorbeeld is de betekening van het vonnis; het is een ambtelijke handeling. De betekening geschiedt door de overhandiging van de stukken door de deurwaarder aan de geadresseerde. Wanneer de geadresseerde niet aanwezig is of de deur niet opent, zal de deurwaarder het exploot in een gesloten envelop doen en deze in de brievenbus deponeren. Op de envelop staat de vermelding dat het een ambtelijk stuk betreft dat directe inzage behoeft.

Bevel

Ambtelijke handeling door een deurwaarder waarbij letterlijk bij exploot het bevel wordt gedaan om binnen een (in de wet) bepaalde termijn iets te doen b.v. te ontruimen en/of te betalen of juist iets niet te doen (b.v. overlast veroorzaken).

Buitengerechtelijke fase

De fase buiten rechte d.w.z. vóór en ná een gerechtelijke procedure. De buitengerechtelijke fase ná de procedure wordt meer in het bijzonder de executoriale fase genoemd. In de buitengerechtelijke fase vóór de procedure wordt geprobeerd door brieven en persoonlijk telefonisch contact een schuldenaar te bewegen het door hem verschuldigde te betalen hetzij ineens, hetzij in termijnen.

Buitengerechtelijke kosten

Vergoeding van de kosten die verband houden met het werk dat wordt verricht om een vordering te incasseren vóórdat er een gerechtelijke procedure aan te pas komt.

C

Comparitie van partijen

Een comparitie van partijen is een persoonlijke verschijning van partijen voor de rechter. Het is aan de rechter om een dag te bepalen dat een comparitie van partijen plaatsvindt. Doorgaans wordt een comparitie standaard gelast nadat de gedaagde partij bij schriftelijke akte (zie: conclusie van antwoord) heeft geantwoord op de dagvaarding van de eiser. De comparitie kan ten doel hebben om een schikking te beproeven en/of om nadere inlichtingen over de ingenomen standpunten van partijen te verkrijgen.

Conclusie van antwoord

Als de gedaagde (ook wel schuldenaar of debiteur) gebruik maakt van zijn recht om zich inhoudelijk te verweren op de inhoud van de dagvaarding heet dat conclusie van antwoord. In kantonzaken mag de gedaagde dit verweer zelf doen en zelfs mondeling, de griffier draagt dan zorg voor schriftelijke verslaglegging. Bij de rechtbank dient de conclusie van antwoord schriftelijk en door een advocaat te worden ingediend.

Conclusie van dupliek

Reactie van de gedaagde partij op de conclusie van repliek van de eisende partij.

Conclusie van repliek

Reactie van de eisende partij op de conclusie van antwoord van de gedaagde partij.

Conservatoir beslag

Het beslag dat tot doel heeft verhaalsobjecten veilig te stellen in het geval dat er nog niet beschikt wordt over een executoriale titel en er gevreesd moet worden voor verduistering van het verhaalsobject, via een advocaat wendt men zich tot de President van de rechtbank om verlof te krijgen voor conservatoir beslag, (presidiale titel).

Crediteur

persoon of een onderneming met een vordering op een andere persoon of onderneming (ook wel schuldeiser genoemd).

Cumulatief beslag

Hiervan is sprake als meer dan één beslag is gelegd op hetzelfde, b.v. op het loon. De bedragen waarvoor in de verschillende zaken beslag wordt gelegd worden bij elkaar opgeteld waarna de eerste beslaglegger verdeelt naar rato, d.w.z. iedere schuldeiser ontvangt naar verhouding van haar vordering.

D

Dagvaarding

Een dagvaarding is een officiële, schriftelijke oproep om voor het gerecht te verschijnen. De dagvaarding wordt op verzoek van de eiser (het bedrijf dat het geld tegoed heeft) door een gerechtsdeurwaarder uitgereikt aan de gedaagde partij (de debiteur). In de dagvaarding staat o.a. de volgende informatie: de namen van partijen (eiser en gedaagde), waar en wanneer de terechtzitting zal plaatsvinden, de uiteindelijke eis van de eisende partij, alsmede de grondslagen waarop deze eis is gebaseerd en de eventuele verweren die de gedaagde partij reeds kenbaar heeft gemaakt bij de eisende partij.

Debiteur

Een debiteur is de schuldenaar (degene die een bedrag verschuldigd is aan de eiser.

Derdenbeslag

Het derdenbeslag (ook wel beslag onder derden genoemd) is een beslag dat door een gerechtsdeurwaarder, in opdracht van de schuldeiser, wordt gelegd op gelden of goederen die van de schuldenaar zijn maar zich onder derden bevinden. Voorbeelden zijn beslag op salaris, beslag op een uitkering, beslag op een bankrekening en beslag op goederen die iemand anders voor de schuldenaar bewaart.

Dwangbevel

Een dwangbevel is een namens de overheid of overheidsorgaan uitgevaardigd schriftelijk bevel, gericht aan een persoon of rechtspersoon. Door dit 'bevel' verkrijgt het betreffende overheidsorgaan zonder rechterlijke tussenkomst de mogelijkheid om een geldsom bij de betrokken persoon te incasseren.

E

Eiser

De opdrachtgever die de gerechtelijke procedure start; in tegenstelling tot de gedaagde.

Executie

Tenuitvoerlegging, bijvoorbeeld van een vonnis of dwangbevel.

Executiegeschil

Een geschil omtrent de tenuitvoerlegging van een titel, bijvoorbeeld een vonnis. Als de geëxecuteerde (schuldenaar) het niet eens is met de tenuitvoerlegging, kan hij zich wenden tot de rechtbank. Daar wordt de zaak niet inhoudelijk nog eens beoordeeld. Er wordt alleen gekeken of de tenuitvoerlegging niet ongegrond of onrechtmatig is.

Executiekosten

Kosten die ontstaan door het nemen van executiemaatregelen.

Executoriaal beslag

Wanneer de rechter een vonnis uitspreekt, zal de gerechtsdeurwaarder het vonnis betekenen en in naam der koningin bevel doen om binnen een bepaalde termijn (meestal 2 dagen) aan de inhoud van het vonnis te voldoen. Wanneer de veroordeelde daaraan niet voldoet, kan de eiser een gerechtsdeurwaarder inschakelen om over te gaan tot beslag.

Executoriale fase

De fase waarin tenuitvoerlegging plaatsvindt van een vonnis, beschikking, authentieke akte of b.v. dwangbevel.

Executoriale titel

Een ten uitvoer te leggen titel. Een titel is b.v. een uitspraak van een rechter  neergelegd in een vonnis of een beschikking. Ook een dwangbevel of een authentieke akte van een notaris leveren een titel op, aan het hoofd moet staan “In naam van de Koning”. 

Executoriale verkoop

Een openbare verkoop die plaatsvindt omdat na de veroordeling nog steeds het verschuldigde bedrag niet is voldaan. Hierbij worden de in beslag genomen zaken verkocht aan de hoogst biedende gegadigde. Een roerende zaak wordt door een gerechtsdeurwaarder verkocht en moet direct door de koper worden betaald en meegenomen. Onroerende zaken worden door een notaris verkocht.

Exploot

Het exploot, of exploit, is de door een gerechtsdeurwaarder opgemaakte akte waarin deze verslag doet van het betekenen, ofwel het officieel overhandigen van een gerechtelijk stuk zoals een dagvaarding of een vonnis. Het exploot dient als bewijsstuk dat iemand dat gerechtelijk stuk daadwerkelijk ontvangen heeft, waardoor weerlegd kan worden dat de ontvanger er onbekend mee zou zijn. Omdat bij het betekenen ook een kopie van het exploot moet worden overgereikt, is een exploot meestal vooraf uitgewerkt, met uitzondering van de details van het betekenen.

G

Gebreke

Het in gebreke zijn is de toestand waarin een schuldenaar verkeert als hij tekortschiet in de nakoming.

Gedaagde

De gedaagde in een gerechtelijke procedure is degene tegen wie een eis wordt gericht (de tegenpartij van de eiser).

Gemachtigde

Degene aan wie een volmacht is verleend, bijvoorbeeld tot het voeren van een gerechtelijke procedure. Diegene mag voor iemand anders beslissingen nemen en neemt voor diegene waar. 

Gerechtelijke fase

De procedure voor een rechter, de gerechtelijke procedure begint meestal met een dagvaarding en eindigt meestal met een vonnis.

Gerechtelijke kosten

De kosten die verbonden zijn aan het voeren van een gerechtelijke procedure voor de rechtbank. Deze kosten bestaan o.a. dagvaardingskosten, griffierecht en salarisgemachtigde.

Gerechtsdeurwaarder

Een gerechtsdeurwaarder (ook wel deurwaarder genoemd) is een openbaar ambtenaar die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten (ambtelijke stukken van een deurwaarder), het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopen.

Gerekwireerde

Debiteur of gedaagde partij.

Griffierecht

Een vast recht dat voor aanvang van een procedure aan de griffie dient te worden voldaan ter vergoeding van de kosten die de rechtbank maakt voor het behandelen van de voorgelegde zaak. 

Grosse

Het voor tenuitvoerlegging bedoelde exemplaar van het vonnis, herkenbaar aan de aanhef “In naam der Koning”.

H

Hoger beroep

Wanneer een van de partijen die betrokken is bij een procedure het niet eens is met de uitspraak kan hij zich in veel gevallen wenden tot een ‘hogere’ rechter, die een zaak opnieuw gaat beoordelen aan de hand van de ingebrachte bezwaren, om tegen b.v. de uitspraak van een kantonrechter hoger beroep te kunnen instellen dient een vordering echter wel een bedrag van tenminste € 1.750,00 te belopen.

Hoofdsom

Het totale bedrag dat de schuldenaar verschuldigd is aan de schuldeiser, exclusief de daarop berekende rentes en toeslagen voor gemaakte kosten.

I

Incassokosten

Vergoeding van de kosten die verband houden met het werk dat wordt verricht om een vordering te incasseren vóórdat er een gerechtelijke procedure aan te pas komt.

Incassoprocedure

Buitengerechtelijke inning van een geldvordering voorafgaand aan een gerechtelijke procedure. De kosten van een incassoprocedure moeten in het algemeen door de wanbetaler worden betaald.

Ingebrekestelling

Schriftelijke verklaring van een schuldeiser aan zijn schuldenaar waarbij wordt geconstateerd dat de schuldenaar in gebreke is en hij formeel aansprakelijk wordt gesteld voor de schade die de schuldeiser door het uitblijven van de prestatie zal lijden.

K

Kantonrechter

Een rechter die werkzaam is bij de Sector Kanton van een Rechtbank. Deze rechter houdt zich bezig met geschillen over huurzaken, geldvorderingen tot en met € 25.000,00, arbeidsrechtelijke zaken en een aantal familierechtelijke aangelegenheden.

L

Loonbeslag

Bij loonbeslag wordt door een gerechtsdeurwaarder namens een schuldeiser beslag gelegd op het salaris van de debiteur of diens uitkering.

M

Minnelijk (Incasso)fase

In het minnelijk incassotraject (ook wel buitengerechtelijk incassotraject genoemd) trachten de partijen zonder tussenkomst van de rechter of dwangmiddelen tot een oplossing van de zaak te komen.

N

Nakosten

Dit zijn ná de uitspraak, maar vóór de executie ontstane kosten. Het gaat hier om kosten voor onder andere de volgende werkzaamheden: bestuderen van het vonnis, informeren van de schuldeiser en overleg over de wijze van incasso.

Nasalaris

Dit zijn ná de uitspraak, maar vóór de executie ontstane kosten. Het gaat hier om kosten voor onder andere de volgende werkzaamheden: bestuderen van het vonnis, informeren van de schuldeiser en overleg over de wijze van incasso.

O

Ontruiming

Ten uitvoerleggen van een vonnis waarin de schuldenaar is veroordeeld tot ontruiming, een veroordeelde schuldenaar die geen gehoor geeft aan het bevel te ontruimen kan gedwongen worden ontruimd, tot ontruiming is slechts een deurwaarder bevoegd (artikel 556 lid 1 Rv), Desnoods met de ‘sterke’ arm (politie);

Opdrachtgever

Van deze persoon of dit bedrijf krijgt het gerechtsdeurwaarderskantoor de opdracht om een zaak in behandeling te nemen.

Openbaar exploot

Een exploot dat moet worden betekend aan iemand zonder bekende woon- of verblijfplaats wordt betekend aan het parket van het openbaar ministerie bij het gerecht van de plaats waar de zaak dienen moet, daarnaast wordt een verkorte versie van het exploot gepubliceerd in de krant. De oproepingstermijn voor dagvaarding is drie maanden.

Overbetekening

Als een gerechtsdeurwaarder beslag legt, dient de debiteur hier middels een officieel stuk van op de hoogte te worden gesteld. Dit officiële stuk heet een overbetekening.

P

Preferent beslag

Een aantal instanties (o.a. Belastingdienst en Gemeentelijke Sociale Dienst) hebben op het moment van beslaglegging voorrang op de andere beslagleggers. Dit houdt in dat de vordering van zo'n instantie eerst afbetaald wordt voordat de andere beslagleggers geld uit het beslag verkrijgen.

Proces verbaal

Een proces-verbaal is de akte waarmee een overheidsambtenaar verslag uitbrengt over wat hij in de uitoefening van zijn functies heeft verricht. Het vermeldt dus de handelingen die hij stelde, maar ook de schriftelijke weergave van de gesprekken of verklaringen in zijn aanwezigheid. Bedoeld wordt dus een ware getuigenis met eveneens de opgave van de omstandigheden waarin de gerapporteerde feiten zich voordeden.

R

Rekwirant

Eisende partij of verzoekende partij.

S

Salaris gemachtigde

Het salaris van een gemachtigde in een procedure: het salaris is verschuldigd op het moment dat de dagvaarding is betekend. Een van de partijen kan worden veroordeeld tot betaling van het salaris van de gemachtigde van de ander. De hoogte van het salaris is afhankelijk van het belang van de zaak en de hoeveelheid werkzaamheden die zijn verricht, er wordt een standaardtarief gehanteerd dat gebaseerd is op afspraken die zijn gemaakt met kantonrechters. Een kantonrechter heeft de bevoegdheid het salaris te matigen, het salaris dekt over het algemeen niet het werkelijke honorarium.

Schuldeiser

Iemand die geld van een ander tegoed heeft en opeist.

Schuldenaar

De schuldenaar is degene die een betaalverplichting jegens een opdrachtgever niet is nagekomen.

Sommatie

Een sommatie is een schriftelijke aanmaning c.q. herinnering van de schuldeiser aan zijn schuldenaar (debiteur) om alsnog binnen een aangegeven termijn het verschuldigde bedrag te voldoen. Deze aanmaning kan zowel door de schuldeiser zelf worden gestuurd als door een ingeschakelde incasso-organisatie (incassobureau of gerechtsdeurwaarder).

T

Titel

Vonnis, dwangbevel, (notariële) akte of beschikking.

V

Verstek

Niet verschijnen (verstek laten gaan) door een procespartij bij een gerechtelijke procedure en het gerechtelijk vastleggen daarvan (verstek verlenen). Verstek brengt toewijzing van de eis van de tegenpartij mee, indien de eis aan de rechter niet ongegrond of onrechtmatig voorkomt.

Verzet

Wanneer iemand het niet eens is met een veroordeling bij verstek, een dwangbevel of rechtsmaatregel uitgevoerd door een gerechtsdeurwaarder kan men in verzet komen. Heel eenvoudig gezegd, is dit een procedure om kenbaar te maken dat je het niet eens bent met een beslissing.

Verzuim

Verzuim volgt op de ingebrekestelling. Als de schuldenaar niet binnen de in gebreke gestelde termijn heeft gepresteerd, dan is hij in verzuim. De prestatie van de schuldenaar moet wel opeisbaar zijn.

Vonnis

Een vonnis is een beslissing van een rechter in dagvaardingsprocedures.

Vordering

Onder een vordering wordt verstaan de hoofdsom (vaak het totaal aan openstaande factuurbedragen), vermeerderd met de rente en toeslagen voor de gemaakte kosten in de betreffende zaak.

W

Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP)

De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen of WSNP is een in 1998 opgesteld Nederlandse wet, die burgers een extra mogelijkheid biedt op een schuldenvrije toekomst.
De schuldsaneringsregeling is bedoeld voor degene die buiten hun schuld (''te goeder trouw'') in een problematische schuldsituatie terecht zijn gekomen. De regeling duurt in beginsel drie jaar. Indien de rechtbank na verloop van die drie jaar oordeelt dat de schuldenaar zich aan zijn uit de regeling voortvloeiende verplichtingen heeft gehouden, wordt hem de zogenaamde schone lei gegeven. De schone lei betekent dat de schulden die bestonden op het moment dat de schuldsaneringsregeling is uitgesproken niet langer afdwingbaar zijn. Wordt de schone lei niet gegeven, dan blijven de schulden bestaan.